نقش بورس در نظام اقتصادی

در مطالب قبلی، بیان کردیم که بورس بازار‌ی پیشرفته است که انواع دارایی‌ها در آن خرید و فروش می‌شود. در این نوشته به تفاوت‌های عمدۀ بورس با دیگر بازارها و اهمیت آن در اقتصاد خواهیم پرداخت.

بورس برخلاف بازارهای سنتی، کاملأ رسمی است و خرید و فروش در آن بر اساس قوانین، مقررات و ضوابط مشخص و نظام‌مند انجام می‌شود. همچنین اطلاعات در این بازار از شفافیت زیادی برخوردار است. هر فرد، تنها با دسترسی به اینترنت می‌تواند از طریق سامانۀ اطلاع‌رسانی ناشران به اطلاعات شرکت مورد نظر خود دسترسی داشته باشد. در حقیقت، به دلیل اهمیت زیاد این بازار در نظام اقتصادی کشور‌ها، قوانین و مقررات زیادی در این حوزه و برای حمایت از سرمایه‌گذارن به تصویب رسیده است.

دلیل این اهمیت را می‌توان با یک مثال ساده توضیح داد؛ فرض کنید شرکتی پس از انجام مطالعات کارشناسی به این نتیجه رسیده است که در صورت اضافه شدن یک خط تولید، می‌تواند محصول جدیدی را به بازار عرضه کند که این امر موجب افزایش میزان فروش شرکت، سودآوری بیشتر، ایجاد فرصت شغلی، خودکفایی در عرصۀ ملی و درنهایت رشد و رونق اقتصادی ‌شود. شرکت مذکور برای راه‌اندازی این خط تولید احتیاج به منابع مالی دارد. یکی از راه‌های تأمین مالی، اخذ تسهیلات بانکی است. این روش زمان‌بر است و هزینه‌های زیادی بابت پرداخت سود تسهیلات به شرکت تحمیل می‌کند و همچنین ریسک شرکت را نیز بالا می‌برد.

روش دیگر، تأمین مالی از طریق بورس اوراق بهادار است. بعد از پذیرفته شدن شرکت در بورس و تأیید شدن طرح توجیهی راه‌اندازی خط تولید جدید، منابع مورد نیاز از طریق عرضۀ سهام شرکت در بورس تأمین می‌شود. سهام‌داران پس از بررسی و تحلیل اطلاعات منتشر شده و تشخیص شرکت‌های سودآور، اقدام به خرید و فروش می‌کنند. بنابراین بورس با ایجاد یک فضای رقابتی این امکان را فراهم می‌کند که شرکت‌هایی با عملکرد قابل قبول از طریق فروش سهام به تأمین مالی بپردازند و شرکت‌هایی با عملکرد ضعیف از گردونۀ رقابت خارج شوند تا اختصاص منابع به صورت بهینه و مطلوب انجام شود و رونق اقتصادی را به دنبال داشته باشد.

در این مطلب بیان کردیم که رسمی بودن، شفافیت و برخورداری از پشتوانۀ قانونی از تفاوت‌های عمدۀ بورس با سایر بازارهاست. همچنین به دلایل اهمیت آن در اقتصاد کشور اشاره کردیم. در مطالب بعدی مزایای سرمایه‌گذاری در این بازار را ارائه خواهیم کرد.